Home

Historiek AWL

Het ontwikkelen en in stand houden van een positief leefklimaat in de zorg voor kinderen en jongeren is van essentieel belang (Triesschman, 1969; Ter Horst, 1977; Kok, 1984; Van der Helm, 2011; Whittaker et. al., 2016), en dit vanuit verschillende invalshoeken:

  • Kinderen dienen vanuit een rechtendiscours maximaal kansen te krijgen om zo normaal mogelijk op te groeien, ook wanneer dit gebeurt in bijzondere situaties (Ter Horst, 1977; Kok; 1984; Verdrag inzake de Rechten van het Kind; onderzoek SOS Kinderdorpen / Cachet).
  • Een positief leefklimaat wordt beschreven als een belangrijke “therapeutische factor” om positief gedrag bij kinderen te stimuleren (Triesschman, 1969).
  • Uit onderzoek blijkt dat een positief leefklimaat bijdraagt tot de afname van agressie-incidenten (Ros, Van der Helm, Wissink, Stams, & Schaftenaar, 2013).  Het draagt ook bij tot een hogere behandelmotivatie, een positief behandelresultaat, meer empathie, een interne locus of control en meer emotionele stabiliteit (Van der Helm et al., 2011a; Van der Helm et al., 2009; Van der Helm, Stams, Genabeek, & Van der Laan, 2012; Wilson & Lipsey, 2007, zie voor een volledig overzicht: Soeverein, Van der Helm, & Stams, 2013).

Onder meer op basis van deze theoretische inzichten en wetenschappelijke onderbouwing is op initiatief van de Vereniging Ons Tehuis het innovatieve project 'Back to basics' (2016-2018) ontwikkeld, in samenwerking met Prof. Dr. Van der Helm (lectoraat residentiële jeugdzorg hogeschool Leiden), Prof. Dr. Stijn Vandevelde (vakgroep orthopedagogiek UGent) en Prof. Dr. Rudi Roose (vakgroep sociaal werk en sociale pedagogiek UGent).  Dit project zette een ontwikkelingstraject op met twaalf organisaties uit de bijzondere jeugdzorg met een residentiële werkvorm. In dit leertraject werd gefocust op visieontwikkeling en de ontwikkeling en implementatie van een monitoringtool op basis van hoe kinderen en jongeren zelf het leefklimaat ervaren.  De tool leidt niet zozeer tot “pasklare oplossingen”, maar ze ondersteunt de noodzakelijke dialoog om samen met de rechtstreeks betrokkenen (jongeren en hulpverleners) stappen te zetten in de ontwikkeling van een positiever leefklimaat.

Het leefklimaat is onlosmakelijk verbonden met het werkklimaat.  De begeleider is immers één van de belangrijkste actoren in het organiseren van een positief leefklimaat.  De ondersteuning door zijn/haar team, leidinggevende en de organisatie als geheel, spelen een belangrijke rol.  Het werkklimaat wordt dan ook weerhouden als één van de belangrijke factoren in de organisatie van het leefklimaat.  Hoewel expertise vanuit het project 'Back to basics' zich in de eerste plaats focust op de ontwikkeling van het leefklimaat, wordt het werkklimaat, gezien de intrinsieke verwevenheid ervan met het leefklimaat, dan ook als belangrijke factor meegenomen en verder uitgediept in het praktijk- en onderzoeksluik van deze academische werkplaats.

De monitoringcyclus werd wetenschappelijk opgevolgd en als algemeen besluit kan worden gesteld dat de implementatie van deze cyclus door alle betrokkenen als constructief en waardevol ervaren wordt.  De concrete resultaten en implicaties werden voorgesteld op een studiedag die plaats vond op 20 april 2018 te Brussel en werden gepubliceerd in een internationaal wetenschappelijk tijdschrift (Levrouw, Roose, Van der Helm, Strijbosch & Vandevelde, 2018).